Peptik ülser, mide veya onikiparmak bağırsağının iç yüzeyinde oluşan yaradır. Ülser bazen belirti vermeyebilir. En sık nedenleri Helicobacter pylori (H. pylori) enfeksiyonu ve aspirin, ibuprofen ya da naproksen gibi bazı ağrı kesicilerin kullanımıdır.
Ülser belirtileri nelerdir?
En sık görülen yakınma karnın üst kısmında ağrı veya yanmadır. Bazı kişilerde şişkinlik, bulantı, erken doyma ya da yemek sonrası rahatsızlık olabilir. Belirtiler kişiden kişiye değişir; yakınmaların şekli ülserin varlığını veya yerini tek başına göstermez.
Ülserin nedenleri nelerdir?
H. pylori enfeksiyonu midenin koruyucu yüzeyini etkileyebilir ve ülsere yol açabilir. Aspirin ve bazı antiinflamatuvar ağrı kesiciler de mide ve bağırsak yüzeyinde hasar riskini artırabilir. Risk, ilacın kullanım süresi ve dozunun yanı sıra kişinin diğer sağlık durumlarına ve kullandığı ilaçlara göre değişebilir.
Doktor önerisiyle kullandığınız aspirin veya başka bir ilacı kendi kendinize kesmeyin. Ülser riskiniz varsa ilaçlarınızı hekiminizle gözden geçirin.
Ülser tanısı nasıl konur?
Değerlendirmede yakınmalar ve ilaç kullanım öyküsü gözden geçirilir. H. pylori için nefes, dışkı veya bazı durumlarda biyopsi testleri yapılabilir. Hekim gerekli görürse gastroskopiyle mide ve onikiparmak bağırsağını inceleyebilir. Hangi testlerin uygun olduğuna kişinin durumuna göre karar verilir.
Ülser tedavisi nasıl yapılır?
Tedavi, ülserin nedenine göre planlanır. Mide asidini azaltan ilaçlar ülserin iyileşmesine yardımcı olabilir. H. pylori saptanırsa antibiyotikler ve asit baskılayıcı ilaçlarla tedavi düzenlenir. Tedavi sonrasında enfeksiyonun giderildiğini doğrulamak için kontrol testi gerekebilir.
Antibiyotikleri kendi kendinize kullanmayın veya tedavi süresini hekiminize danışmadan değiştirmeyin. Ülser belirtileri azalsa bile reçete edilen tedaviyi belirtilen şekilde tamamlayın.
Ne zaman acil yardım gerekir?
Kanlı kusma, kahve telvesine benzeyen kusmuk, siyah-katran renginde dışkı, ani başlayan şiddetli karın ağrısı, baş dönmesi veya bayılma ülser komplikasyonlarına işaret edebilir. Bu belirtilerde acil tıbbi yardım alın.
Kaynaklar
- NIDDK – Peptik ülser hakkında temel bilgiler
- NIDDK – Ülser belirtileri ve nedenleri
- NIDDK – Ülser tanısı
- NIDDK – Ülser tedavisi
- American College of Gastroenterology – H. pylori tedavi kılavuzu özeti
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; kişiye özel tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Sağlık sorunlarınızla ilgili değerlendirme için hekiminize başvurunuz.