Graves hastalığı, bağışıklık sisteminin tiroid bezini uyararak fazla hormon üretmesine yol açtığı otoimmün bir hastalıktır. Hipertiroidinin sık nedenlerinden biridir. Tiroid hormonlarının artması vücudun birçok işlevini hızlandırabilir. Graves hastalığı bazı kişilerde gözleri de etkileyebilir.
Graves hastalığının belirtileri nelerdir?
Belirtiler kişiden kişiye değişebilir. Sık görülen yakınmalar şunlardır:
- Çarpıntı veya kalp hızında artış
- Ellerde titreme
- Sıcağa tahammülsüzlük ve terleme
- İştah artmasına rağmen kilo kaybı
- Huzursuzluk, sinirlilik veya uyku sorunları
- Kas güçsüzlüğü ve yorgunluk
- Adet düzeninde değişiklik
- Tiroid bezinde büyüme ve boyunda dolgunluk
Bu yakınmalar başka hastalıklarda da görülebilir; tanı için muayene ve testler gerekir.
Graves göz hastalığı
Graves hastalığında göz çevresindeki dokular etkilenebilir. Gözlerde kuruluk, kızarıklık, sulanma, ışığa hassasiyet, göz çevresinde şişlik veya gözlerin öne doğru belirginleşmesi görülebilir. Bazı kişilerde çift görme gelişebilir. Göz yakınmalarının şiddeti, tiroid hormon düzeyleriyle her zaman paralel değildir.
Görmede azalma veya renkleri algılamada değişiklik olursa gecikmeden tıbbi değerlendirme alın. Sigara kullanımı Graves göz hastalığının gelişme ve ağırlaşma riskini artırabilir.
Graves hastalığı nasıl tanı alır?
Tanıda TSH ve serbest T4 değerlendirilir; gerekli durumlarda T3 ölçümü yapılır. Graves hastalığını desteklemek için TSH reseptör antikorları (TRAb) veya tiroid uyarıcı immünoglobulin (TSI) testleri istenebilir.
Tiroidin yapısını ve hormon üretimini değerlendirmek için ultrason veya sintigrafi gibi incelemeler gerekebilir. Hangi testlerin yapılacağı kişinin klinik durumuna göre belirlenir.
Graves hastalığı nasıl tedavi edilir?
Tedavi seçimi; hastalığın özellikleri, kişinin yaşı ve genel sağlık durumu, göz bulguları ve gebelik planı gibi etkenlere göre hekim tarafından belirlenir. Tedavide tiroid hormon üretimini azaltan ilaçlar, radyoaktif iyot veya cerrahi seçenekleri değerlendirilebilir. Çarpıntı ve titreme gibi bazı belirtileri azaltmak için ek ilaçlar kullanılabilir.
Antitiroid ilaç kullanırken ateş veya şiddetli boğaz ağrısı gelişirse bu nadir fakat önemli bir yan etkinin belirtisi olabilir. İlacın sonraki dozunu almadan önce derhal hekiminizle veya sağlık kuruluşuyla görüşün.
Gebelik planı ve Graves hastalığı
Graves hastalığı olanlar gebelik planladıklarında veya gebelik öğrendiklerinde hekimleriyle kısa sürede görüşmelidir. Tedavi seçimi ve takip, gebelik durumuna göre yeniden düzenlenebilir. Kullandığınız ilaçları kendi kendinize bırakmayın veya değiştirmeyin.
Ne zaman hekime başvurmalı?
Çarpıntı, açıklanamayan kilo kaybı, titreme veya sıcağa tahammülsüzlük gibi yakınmalar varsa değerlendirme için hekiminize başvurun. Göğüs ağrısı, belirgin nefes darlığı veya bayılma gelişirse acil tıbbi yardım alın.
Kaynaklar
- NIDDK – Graves hastalığı
- American Thyroid Association – Graves hastalığı
- American Thyroid Association – Tiroid göz hastalığı
- American Thyroid Association – Hipertiroidi ve ilaç güvenliği
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; kişiye özel tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Sağlık sorunlarınızla ilgili değerlendirme için hekiminize başvurunuz.