Hipotiroidi, tiroid bezinin vücudun ihtiyaç duyduğu miktarda tiroid hormonu üretememesi durumudur. Tiroid hormonları enerji kullanımından kalp hızına kadar birçok vücut işlevini etkiler. Hastalık bazen belirgin yakınmalara yol açmadan ilerleyebilir; belirtiler kişiden kişiye değişebilir.
Hipotiroidinin nedenleri nelerdir?
Yetişkinlerde en sık nedenlerden biri, bağışıklık sisteminin tiroid bezine zarar verdiği Hashimoto tiroiditidir. Tiroid ameliyatı veya radyoaktif iyot tedavisi sonrasında da hipotiroidi gelişebilir. Bazı ilaçlar ve daha seyrek olarak hipofiz bezini etkileyen hastalıklar tiroid hormonlarının azalmasına yol açabilir.
Hipotiroidi belirtileri nelerdir?
Tiroid hormonlarının azalması vücut işlevlerini yavaşlatabilir. Görülebilecek belirtiler şunlardır:
- Halsizlik ve yorgunluk
- Soğuğa karşı hassasiyet
- Kabızlık
- Cilt kuruluğu ve saçlarda incelme
- Kas veya eklem ağrıları
- Kilo alma
- Dikkat ve hafıza sorunları
- Adet düzensizliği
Bu belirtiler başka sağlık sorunlarında da görülebilir. Bu nedenle yalnızca belirtilere bakılarak hipotiroidi tanısı konulamaz.
Hipotiroidi tanısı nasıl konur?
Tanıda öncelikle TSH ve serbest T4 kan testleri değerlendirilir. Primer hipotiroidide TSH genellikle yükselirken serbest T4 düşebilir. TSH yüksek, serbest T4 normal olduğunda subklinik hipotiroidi söz konusu olabilir; takip veya tedavi kararı kişinin laboratuvar sonuçları, yakınmaları ve klinik özellikleri birlikte değerlendirilerek verilir.Hashimoto şüphesinde tiroid antikorları istenebilir. Tiroid ultrasonu ise her hastada tanı için gerekli değildir; muayenede büyüme veya nodül saptanması gibi durumlarda hekim tarafından planlanabilir.
Hipotiroidi nasıl tedavi edilir?
Tedavide genellikle eksik tiroid hormonunu yerine koyan levotiroksin kullanılır. İlacın gerekliliği ve dozu kişiye göre belirlenir. Doz ayarlaması TSH ve gerektiğinde serbest T4 sonuçlarıyla takip edilir. İlacın dozunu kendiliğinizden değiştirmeyin veya tedaviyi bırakmayın.Levotiroksinin emilimini etkileyebilen yiyecek ve ilaçlar bulunduğundan, kullanım zamanı ve diğer ilaçlarla arasındaki süre konusunda hekiminizin önerisine uyun. Tedavi başlandıktan veya doz değiştirildikten sonra kontrol testlerinin ne zaman yapılacağı da hekiminiz tarafından planlanır.
Gebelikte hipotiroidi
Gebelikte tiroid hormonlarına duyulan ihtiyaç değişebilir. Hipotiroidi tanısı olanlar gebelik planladıklarında veya gebelik öğrendiklerinde hekimleriyle kısa sürede görüşmelidir. İlaç dozu ve kan testlerinin takip sıklığı yeniden değerlendirilmelidir.
Ne zaman hekime başvurmalı?
Hipotiroidiyle uyumlu olabilecek yakınmalarınız varsa veya daha önce tanı aldıysanız değerlendirme ve takip için hekiminize başvurun. Özellikle gebelik planı ya da gebelik durumunda mevcut tiroid tedavinizi gecikmeden hekiminizle gözden geçirin.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; kişiye özel tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Sağlık sorunlarınızla ilgili değerlendirme için hekiminize başvurunuz.